Was Christum treibet…

Wat betekent "Was Christum treibet" eigenlijk ?

De zin komt uit Luthers inleidende toelichting op de brieven van Jacobus en Judas in de eerste editie van zijn Duitse vertaling van het Nieuwe Testament (1522):

Und darin stimmen alle rechtschaffenen heiligen Bücher überein, dass sie allesamt Christum predigen und treiben, auch ist das der rechte Prüfstein, alle Bücher zu tadeln, wenn man sieht, ob sie Christum treiben oder nicht, sintemal alle Schrift Christum zeiget Röm 3. und Paulus nichts als Christum wissen will 1. Kor. 2. Was Christum nicht lehret, das ist nicht apostolisch, wenns gleich Petrus oder Paulus lehret. Wiederum, was Christum predigt, das ist apostolisch, wenns gleich Judas, Hannas, Pilatus und Herodes täte."

Vorrede auf die Episteln Sankt Jakobi und Judas in: Das Neue Testament WA DB 7,25 (1522)

De betekenis is uit de context duidelijk: Alle bijbelgedeelten (ook die uit het Oude Testament dus) moeten geïnterpreteerd worden als een verkondiging van Christus. Lukt dat niet, dan zijn het stukken die eigenlijk niet de Bijbel thuishoren, of dan hebt u uw best nog niet gedaan. De betekenis van 'treiben' (drijven, bedrijven, beoefenen) met 4de naamval lijkt me hier te zijn dat Christus naar ons toegedreven moet worden met behulp van het bijbelwoord, zoals een herder zijn 'schapen naar de schaapstal drijft', of een 'timmerman de spijker in de muur '. In het Engels kun je het ook mooi zeggen: to drive him home... 

Even terzijde: Luther gebruikt deze formule om zijn kritiek op de brief van Jacobus te formuleren: Die faalt op dat punt en heeft dus eigenlijk niets te zoeken in de Bijbel. Enfin, volgens Luther dan toch. U mag het gerust met hem oneens zijn, want Luther is ook maar een mens.