Luthers redevoering in Worms [Latijn]

Slotpassage van Luthers toespraak Latijn
Slot van Luthers toespraak. Acta et res gestae, D. Martini Lutheri, in comitiis Principium Wormaciae, Anno MDXXI

Nisi convictus fuero testimoniis scripturarum, aut ratione evidente (nam necque Papae necque Conciliis solis credo. cum constet eos errare saepius, et sibi ipsiis contradixisse) victus sum scripturis a me adductis, captaque conscientia in verbis Dei, revocare necque possum, necque volo quidquam. Cum contra conscientia agere neque tutum, neque integrum.

Alleen (h.) schriftgetuigenissen of zaken die ‘de logica zelve’ zijn kunnen mij (van mijn schuld) overtuigen. Paus en concilies hebben zich vergist en zichzelf/elkaar tegengesproken. Ik bljif dus overtuigd door de (h.) geschriften die ik heb aangehaald. Mijn geweten is gevangen is in Gods woorden. Daarom kan ik en wil ik niets herroepen. Het is onveilig (un-heilsam) en gevaarlijk (un-friedlich) om tegen het geweten in te handelen.

Een kleurcode om de belangrijkste elementen naar voren te halen.

  • De verwijzing naar de enige bron en norm: de bijbel
  • De verwijzing naar de redelijke argumentatie.
  • Tenslotte: de persoonlijke verantwoordelijkheid. 

Vertaling van conscientia met ‘geweten’ is een beetje misleidend, maar er is geen ander woord. Waar het in de 16de eeuw om gaat is dat de mens zich bewust wordt dat hij een subject is- coram Deo (voor Gods aangezicht) . Je bent aansprakelijk (dat is dus wel degelijk iets ‘moderns’ bij Luther). Wat jij hebt ontdekt, is niet vrijblijvend. There is skin in the game. Het is een samen-weten met God. Je geweten is in die zin niet ‘vrij’, maar gevangen in Gods Woord, zoals Luther hier ook heel precies zegt.