De allereerste verzameling liederen uit de omgeving van Martin Luther is de uitgave van ‘Etlich christliche Lieder’. Verzameling neme men letterlijk: de drukker heeft losbladige uitgaven verzameld en drukt ze na elkaar af. Het zijn er 8, vandaar Achtliederbuch. Het zal u opvallen hoeveel tekst erin staat, ook los van de liederen en hoe opvoedkundig-programmatisch de titels zijn. Zo wordt o.a. het bekende lied van Paul Speratus (Es ist das Heil uns kommen her) gevolgd door een hele lijst verwijzingen naar Schriftplaatsen waarop dit lied is gebaseerd. Duidelijk dus een geloofsinstructieboek op ‘bijbelse grondslag’: Zangcatechese. En wat het eerste lied van Luther betreft (nun freut euch lieben Christ’gemein) is het zelfs eerder ‘evangelisatie’, letterlijk: evangelieverkondiging in de Publieke Ruimte (i.c. op de markt, waar de ‘marktzangers’ hun nieuwsberichten zingen, de laatste ballades brengen, en ook geestelijke liederen aanheffen… Dit is echt niet het eerste lutherse kerkelijke liedboek…
NB: Onder het booklet een link naar een ‘historically informed performance’ (hip) van het eerste lied uit deze bundel, met die setting… de markt van Neurenberg.
- Nun freut euch, lieben Christen g’mein (Luther)
- Es ist das Heil uns kommen her (Speratus)
- In Gott gelaub ich, das er hat (Speratus)
- Hilf Gott, wie ist der Menschen Not (Speratus)
opmerking: Boven de eerstvolgende staat: “De drie navolgende Psalmen zinge men op deze melodie” (= Es ist das Heil uns kommen her). Dus (nog) geen eigen melodie. - Ach Gott, vom Himmel sieh darein (Luther)
- Es spricht der Unweisen Mund wohl (Luther)
- Aus tiefer Not schrei ich zu dir (Luther)
- In Jesu Namen wir heben an (anoniem, tweestemmig = een bovenstem, die vaak in tertsen zingt, en versieringen aan het einde van de regels)